Een liesbreuk komt bij mannen vaker voor dan bij vrouwen, maar dat betekent niet dat het bij vrouwen niet voorkomt. Omdat de symptomen bij vrouwen subtieler kunnen zijn en soms verward worden met andere aandoeningen, wordt een liesbreuk bij vrouwen niet altijd direct herkend. Dit kan leiden tot een onnodig lange periode van ongemak en pijn. In dit artikel wordt uitgelegd hoe een liesbreuk bij vrouwen te herkennen is, welke klachten veel voorkomen en wanneer het verstandig is om medische hulp in te schakelen.
Wat is een liesbreuk?
Een liesbreuk ontstaat wanneer een deel van de buikinhoud, zoals vet of een stukje darm, door een zwakke plek in de buikwand ter hoogte van de lies naar buiten puilt. Dit veroorzaakt vaak een gevoelige zwelling in de liesstreek. Bij mannen ontstaat een liesbreuk vaak via het lieskanaal, een doorgang richting de balzak die bij de geboorte aanwezig blijft. Bij vrouwen is dit lieskanaal kleiner, waardoor liesbreuken minder vaak voorkomen, maar als ze optreden, kunnen ze zeer pijnlijk en lastig te diagnosticeren zijn.
Femoraal breuk: Een andere vorm van liesbreuk die vaker bij vrouwen voorkomt
Naast een liesbreuk kan er bij vrouwen ook sprake zijn van een femoraal breuk, ook wel dijbeenbreuk genoemd. Dit type breuk bevindt zich net onder de liesplooi en komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen, vanwege de bredere bekkenstructuur.
Een femoraal breuk is lastiger te herkennen omdat:
- De zwelling klein of nauwelijks zichtbaar is, waardoor deze gemakkelijk over het hoofd wordt gezien.
- De klachten lijken op spier en bekkenbodem klachten, zoals pijn in de liesstreek, uitstralende pijn naar het bovenbeen en ongemak bij langdurig staan of bewegen.
- Het risico op beklemming hoger is, wat betekent dat een femoraal breuk vaker een medische spoedsituatie is als het ontdekt wordt.
Omdat een femoraal breuk soms moeilijk te onderscheiden is van andere klachten in de liesstreek, is het belangrijk om bij aanhoudende pijn of onverklaarbare klachten in de liesstreek een specialist te raadplegen. Beeldvormend onderzoek zoals een echo of MRI kan helpen om de juiste diagnose te stellen.
Waarom wordt een liesbreuk bij vrouwen minder snel herkend?
Bij vrouwen bevindt een liesbreuk zich vaak dieper in het lichaam en is de zwelling minder goed zichtbaar dan bij mannen. Dit kan ervoor zorgen dat de zwelling niet direct opvalt, waardoor de diagnose soms wordt gemist of verward wordt met andere aandoeningen zoals:
- Bekkenbodemproblemen
- Endometriose
- Heup- of zenuwpijn
- Liesblessures of spierproblemen
Omdat de klachten van een liesbreuk lijken op die van andere aandoeningen, kan het nuttig zijn om specifiek te letten op bepaalde symptomen.
Veelvoorkomende klachten van een liesbreuk bij vrouwen
- Pijn of ongemak in de lies
- De pijn is meestal zeurend of brandend en wordt erger bij inspanning, zoals tillen, langdurig staan of sporten.
- In sommige gevallen trekt de pijn door naar de onderbuik of het bovenbeen.
- Een zwaar of drukkend gevoel in de liesstreek
- Dit gevoel kan vooral in de loop van de dag erger worden en verminderen bij liggen.
- Een zwelling of bult in de lies
- Bij vrouwen is deze zwelling minder opvallend dan bij mannen en kan soms alleen voelbaar zijn bij hoesten of persen.
- De bult kan komen en gaan, afhankelijk van de druk op de buik.
- Pijn tijdens menstruatie of hormonale schommelingen
- Sommige vrouwen ervaren meer klachten rond de menstruatie, waarschijnlijk door veranderingen in de buikdruk en spierpijn.
- Pijn tijdens het sporten of bewegen
- Activiteiten zoals hardlopen, springen of krachttraining kunnen de pijn verergeren.
- Uitstralende pijn naar de schaamstreek of bovenbeen
- Omdat een liesbreuk op zenuwen kan drukken, kan dit pijn of tintelingen veroorzaken in het omliggende gebied.
- Verergering van de pijn bij hoesten of niezen
- Door de verhoogde druk in de buik wordt een liesbreuk vaak extra gevoeld bij hoesten, niezen of persen.
Wanneer is medische hulp nodig?
Niet elke liesbreuk veroorzaakt direct ernstige klachten, maar er zijn situaties waarin snelle medische hulp te adviseren is:
- De pijn wordt steeds erger en is niet meer te negeren.
- De zwelling in de lies blijft aanwezig en verdwijnt niet meer bij liggen.
- Er is sprake van misselijkheid, braken of obstipatie, wat kan wijzen op een beklemde breuk.
- De liesbreuk wordt groter of veroorzaakt belemmeringen in dagelijkse activiteiten.
Een beklemde liesbreuk (hernia incarcerata) is een medische noodsituatie. Hierbij raakt de buikinhoud, zoals een stuk darm, vast in de breukpoort, wat de bloedtoevoer kan afsluiten. Dit kan leiden tot ernstige complicaties en vereist een spoedoperatie.
Hoe wordt een liesbreuk vastgesteld?
Omdat de symptomen bij vrouwen subtieler kunnen zijn, is een zorgvuldige diagnose essentieel. Een arts zal:
- Een lichamelijk onderzoek uitvoeren en vragen naar de klachten.
- De liesstreek onderzoeken in zowel liggende als staande positie.
- Een echografie of MRI aanvragen als er twijfel is over de diagnose.
Soms wordt een liesbreuk pas tijdens een kijkoperatie (endoscopie) ontdekt, vooral als het een dijbeenbreuk (femoraalbreuk) betreft.
Behandelopties bij een liesbreuk
Liesbreuken genezen niet met rust of vanzelf. Maar ook niet elke liesbreuk hoeft direct geopereerd te worden. De behandeling hangt af van de ernst van de klachten:
- Afwachtend beleid – Kleine liesbreuken zonder klachten kunnen zonder een operatie worden vervolgd. Het is dan belangrijk om zware inspanning te vermijden.
- Operatie – Als de liesbreuk klachten veroorzaakt of groter wordt, is een chirurgische ingreep nodig. Dit kan via:
- Open operatie – Waarbij een incisie wordt gemaakt om de breuk te herstellen.
- Endoscopie (kijkoperatie) – Een minimaal invasieve techniek waarbij de breuk via kleine incisies wordt hersteld.
De keuze tussen deze technieken hangt af van de grootte van de breuk, de klachten en eventuele eerdere operaties. In bijna alle gevallen wordt een kunststof mat geplaatst om het gebied te versterken en de kans op een nieuwe breuk te verkleinen.
Voorkom complicaties
Een liesbreuk bij vrouwen kan moeilijker te herkennen zijn omdat de symptomen subtieler en minder zichtbaar zijn dan bij mannen. Pijn in de liesstreek, een zwaar gevoel en klachten die verergeren bij inspanning zijn belangrijke signalen. Omdat een liesbreuk verward kan worden met andere aandoeningen, is een goede diagnose essentieel. Hierbij kan een expert die regelmatig liesklachten behandelt u goed adviseren.
Bij aanhoudende pijn of andere klachten is het belangrijk om medische hulp te zoeken. Een juiste behandeling kan niet alleen de klachten verlichten, maar voorkomt ook mogelijke complicaties op de lange termijn.
In 2021 heb ik Tulp Medisch Centrum opgericht na jarenlang als stafchirurg in een topklinisch ziekenhuis gewerkt te hebben. Ik ben sinds 2003 arts en heb de opleiding tot algemeen chirurg in 2011 afgerond in de Rotterdamse regio.